TichSan.comTích Sản
Tích luỹ việc học cho con

Tích luỹ tiền học đại học cho con: bắt đầu từ lúc nào và góp bao nhiêu

Bắt đầu càng sớm thì khoản góp mỗi tháng càng nhẹ. Cách ước số tiền cần có, tính ngược ra mức góp và so năm mốc bắt đầu bằng ví dụ giả định.

A Vietnamese mother and her toddler dropping coins into a clear glass jar on a low wooden table, viewed from floor level, warm afternoon light, green potted plant behind

Thời điểm tốt nhất để tích luỹ tiền học đại học cho con là càng sớm càng tốt, thường ngay từ năm con mới sinh hoặc lúc con vào mẫu giáo; số tiền góp mỗi tháng được tính ngược từ ba con số: tổng chi phí bốn năm đại học ước ở tương lai, số năm còn lại và mức sinh lời giả định của khoản tích luỹ. Ví dụ giả định: bốn năm đại học tính theo giá hôm nay hết 240 triệu đồng, chi phí tăng 6% mỗi năm, khoản góp sinh lời 5% mỗi năm. Bắt đầu khi con 3 tuổi thì mỗi tháng góp khoảng 2,15 triệu đồng; đợi tới năm con 12 tuổi mới bắt đầu thì phải góp khoảng 4,06 triệu đồng mỗi tháng.

Bài này đi theo đúng thứ tự một gia đình nên làm: ước số tiền cần có, đưa mức tăng chi phí vào, tính ngược ra khoản góp, rồi đặt mức góp đó cạnh thu nhập thật của nhà mình. Mọi con số dưới đây là giả định số tròn để minh hoạ phép tính, không phải học phí của trường nào, cũng không phải lời khuyên chọn kênh gửi tiền hay đầu tư.

Ba con số quyết định khoản góp mỗi tháng

Mọi kế hoạch tiền học, dù ghi trên giấy hay trên bảng tính, đều xoay quanh ba con số. Thứ nhất là số tiền đích: tổng chi phí cho những năm con học, gồm học phí và một phần sinh hoạt phí mà gia đình định gánh. Thứ hai là số năm còn lại: khoảng cách từ hôm nay tới lúc con nhập học. Thứ ba là mức sinh lời giả định của khoản tiền gom được, tức là tiền đang nằm im thì lớn thêm bao nhiêu phần trăm mỗi năm.

Ba con số này kéo nhau theo những chiều rất rõ. Số tiền đích càng lớn thì khoản góp càng nặng. Số năm càng dài thì khoản góp càng nhẹ, vì vừa chia cho nhiều tháng hơn, vừa có nhiều năm hơn để tiền lãi nhập gốc. Mức sinh lời giả định càng cao thì khoản góp càng nhẹ, nhưng đây cũng là con số dễ tự lừa mình nhất: đặt cao cho bảng tính đẹp là đến năm con mười bảy tuổi mới phát hiện quỹ hụt.

Vì vậy nên chọn mức sinh lời thận trọng, thấp hơn mức tăng chi phí học một chút. Trong ví dụ của bài, chi phí tăng 6% mà quỹ chỉ lớn 5% mỗi năm. Đặt như vậy nghĩa là phần lớn sức nặng nằm ở chính khoản góp của gia đình, còn tiền lãi chỉ là phần thưởng thêm. Nếu sau này quỹ lớn nhanh hơn giả định, gia đình có dư; điều ngược lại mới là chuyện khó xử lý.

Ước số tiền đích theo giá hôm nay

Bước đầu tiên chưa cần đến lãi suất hay mức tăng giá. Chỉ cần ngồi lại và hình dung bốn năm đại học của con tốn những khoản gì, tính theo giá bây giờ, rồi cộng lên.

  1. Học phí một năm: lấy một mức trung bình giả định cho loại trường gia đình đang nghĩ tới, công lập hay tư thục, trong nước. Không cần chính xác tới từng nghìn đồng, chỉ cần đúng cỡ.
  2. Sinh hoạt phí nếu con học xa nhà: tiền thuê chỗ ở, ăn uống, đi lại. Nếu con học gần và ở nhà, khoản này nhỏ đi rất nhiều; nhiều nhà chỉ tính một phần vì vẫn dùng thu nhập hằng tháng để lo.
  3. Khoản một lần: máy tính, sách, đồng phục thực hành, tiền ổn định chỗ ở năm đầu. Gộp thành một con số tròn.
  4. Nhân với số năm học: thường bốn năm, ngành học dài hơn thì tính năm hoặc sáu năm.
  5. Quyết định phần gia đình gánh: gánh trọn, gánh học phí, hay gánh một nửa và để con tự làm thêm hoặc xin học bổng. Con số cuối cùng mới là số tiền đích.

Trong ví dụ giả định của bài, gia đình anh Phúc ước học phí 45 triệu đồng mỗi năm, cộng phần sinh hoạt phí gia đình muốn lo là 15 triệu đồng mỗi năm, tổng 60 triệu một năm, bốn năm là 240 triệu đồng theo giá hôm nay. Con số này chưa phải số cần có. Nó chỉ là mốc khởi điểm, bước sau mới đẩy nó lên theo thời gian.

Đưa mức tăng chi phí vào: số tiền đích thật sự lớn tới đâu

Chi phí học không đứng yên. Giả định mỗi năm chi phí tăng 6%, số tiền đích ở tương lai bằng số tiền theo giá hôm nay nhân với 1,06 mũ số năm còn lại. Để đơn giản và thận trọng, bảng coi như gia đình cần đủ cả bốn năm vào lúc con tròn 18 tuổi.

Con bắt đầu được góp khiSố năm tới 18 tuổiHệ số 1,06 mũ số nămSố tiền đích (giả định)
Mới sinh18khoảng 2,85khoảng 685 triệu đồng
3 tuổi15khoảng 2,40khoảng 575 triệu đồng
6 tuổi12khoảng 2,01khoảng 483 triệu đồng
10 tuổi8khoảng 1,59khoảng 383 triệu đồng
12 tuổi6khoảng 1,42khoảng 340 triệu đồng

Một điều nhìn qua thấy lạ: bắt đầu càng sớm thì số tiền đích càng lớn. Lý do là số tiền đích được đo ở năm con 18 tuổi, và năm đó cách hôm nay càng xa thì giá càng lên nhiều. Điều này không có nghĩa bắt đầu sớm là thiệt. Bảng ở mục kế tiếp cho thấy dù đích lớn hơn, khoản góp mỗi tháng của người bắt đầu sớm vẫn nhẹ hơn hẳn.

Gõ trên bảng tính, ô số tiền đích chỉ cần một công thức: lấy ô chi phí theo giá hôm nay nhân với lũy thừa của 1 cộng mức tăng, số mũ là số năm. Ví dụ =240*(1+6%)^15 cho kết quả khoảng 575.

Tính ngược ra khoản góp: so năm mốc bắt đầu

Khi đã có số tiền đích, câu hỏi còn lại là mỗi tháng góp bao nhiêu để tới hạn đủ số đó. Trên bảng tính dùng hàm PMT: =PMT(5%/12; số năm*12; 0; -số tiền đích). Hàm trả về khoản góp đều cuối mỗi tháng với mức sinh lời giả định 5% một năm, ghép lãi theo tháng.

Bắt đầu khi conSố tiền đíchGóp mỗi tháng (sinh lời 5%)Góp mỗi tháng nếu cất không lãi
Mới sinh685 triệukhoảng 1,96 triệukhoảng 3,17 triệu
3 tuổi575 triệukhoảng 2,15 triệukhoảng 3,20 triệu
6 tuổi483 triệukhoảng 2,45 triệukhoảng 3,35 triệu
10 tuổi383 triệukhoảng 3,25 triệukhoảng 3,98 triệu
12 tuổi340 triệukhoảng 4,06 triệukhoảng 4,73 triệu

Cột cuối là phép chia đơn giản: số tiền đích chia cho số tháng, như thể bỏ tiền vào hũ không sinh lời. Khoảng cách giữa hai cột là phần việc mà lãi kép làm thay gia đình. Ở mốc mới sinh, lãi kép gánh gần 40% khoản góp; ở mốc 12 tuổi, nó chỉ gánh khoảng 14%. Đó là lý do người làm nghề hay nói thời gian quan trọng hơn số tiền.

Không có bảng tính vẫn kiểm được bằng tay: lấy khoản góp nhân 12 nhân số năm ra tổng tiền gốc gia đình bỏ vào. Ở mốc 3 tuổi là khoảng 387 triệu đồng gốc; phần còn lại để chạm 575 triệu là tiền lãi giả định. Nếu phần lãi chiếm quá nửa số tiền đích, mức sinh lời giả định có lẽ đang đặt quá cao.

Đặt khoản góp cạnh thu nhập thật của gia đình

So với phần dư hằng tháng, không so với lương. Khoản góp 2,15 triệu chỉ có nghĩa khi gia đình thật sự dư ra từng ấy sau chi tiêu thiết yếu và quỹ dự phòng. Nếu chỉ dư 1,5 triệu thì kế hoạch phải sửa ở phía số tiền đích hoặc phía cách gánh, chứ đừng ghi 2,15 triệu cho đẹp rồi bỏ dở từ tháng thứ tư.

Quỹ dự phòng của cả nhà đi trước. Một gia đình chưa có vài tháng chi tiêu để dành thì gặp chuyện ốm đau, mất việc sẽ phải rút quỹ học ra dùng. Rút giữa chừng là cắt luôn phần lãi kép của những năm sau. Thứ tự hợp lý là có quỹ dự phòng tối thiểu trước, sau đó mới góp đều cho quỹ học.

Góp ít mà đều tốt hơn góp nhiều mà đứt. Bắt đầu với mức 1 triệu mỗi tháng từ năm con 3 tuổi, rồi mỗi khi thu nhập tăng thì nâng thêm, vẫn tốt hơn chờ tới khi đủ sức góp 3 triệu. Thời gian đã trôi qua thì không lấy lại được, còn mức góp thì nâng dần lúc nào cũng được.

Ghi rõ ai góp, ngày nào. Hai vợ chồng cùng góp thì ghi rõ mỗi người phần nào, chuyển vào ngày cố định, ví dụ hai ngày sau ngày nhận lương. Khoản góp không gắn với một ngày cụ thể rất dễ trôi sang tháng sau, rồi sang năm sau.

Mỗi năm xem lại một lần, sửa ba con số

Kế hoạch tiền học không phải viết một lần rồi cất đi. Nên chọn một ngày cố định trong năm, chẳng hạn sinh nhật con hoặc đầu năm học, ngồi lại so ba thứ: quỹ đang có bao nhiêu, đáng lẽ theo kế hoạch phải có bao nhiêu, và chi phí học theo giá hôm nay có còn đúng như lúc ước không.

Với ví dụ bắt đầu từ năm con 3 tuổi, góp 2,15 triệu mỗi tháng ở mức sinh lời giả định 5%, quỹ sẽ có khoảng 146 triệu sau 5 năm và khoảng 334 triệu sau 10 năm. Hai mốc này là cột đối chiếu. Nếu tới năm con 8 tuổi quỹ chỉ có 120 triệu, khoảng hụt 26 triệu cần được bù bằng cách nâng khoản góp những năm sau, không nên để dồn tới cuối.

Khi xem lại, sửa từng con số một chứ không sửa cả ba cùng lúc. Chi phí học tăng nhanh hơn giả định thì nâng số tiền đích. Quỹ lớn chậm hơn giả định thì hạ mức sinh lời trong bảng tính. Thu nhập tăng thì nâng khoản góp. Mỗi lần sửa, chạy lại hàm PMT với số năm còn lại và số dư hiện có, sẽ ra khoản góp mới. Trên bảng tính, số dư hiện có điền vào tham số thứ tư của hàm với dấu âm, ví dụ =PMT(5%/12; 10*12; -120; 575).

Câu hỏi thường gặp

Con đã 15 tuổi mới bắt đầu tích luỹ tiền học đại học thì còn kịp không?

Vẫn kịp làm một phần. Với ba năm còn lại, lãi kép gần như không giúp được bao nhiêu, nên khoản góp chủ yếu là tiền gốc. Cách thực tế là chọn mốc vừa sức, ví dụ lo đủ năm đầu và năm hai, phần sau tính tiếp bằng thu nhập trong lúc con học.

Nên đặt mức sinh lời giả định bao nhiêu phần trăm khi lập kế hoạch?

Không có con số đúng cho mọi nhà. Cách an toàn là đặt thấp hơn mức tăng chi phí học mà gia đình giả định, để khoản góp tự gánh phần lớn số tiền đích. Mức này là giả định để tính, không phải lời hứa của bất kỳ kênh nào.

Có nên tính cả sinh hoạt phí vào quỹ đại học không?

Tuỳ cách gia đình định gánh. Nếu con học xa nhà, sinh hoạt phí có khi ngang hoặc hơn học phí, bỏ qua là quỹ hụt nặng. Nhiều nhà chỉ tính một phần sinh hoạt phí vào quỹ và dùng thu nhập hằng tháng lo phần còn lại.

Mỗi tháng chỉ dư được một triệu thì có đáng bắt đầu không?

Đáng. Một triệu mỗi tháng trong mười lăm năm, sinh lời giả định 5%, thành khoảng 267 triệu đồng, đủ gánh một phần lớn chi phí. Quan trọng hơn là thói quen góp đều đã thành nếp, khi thu nhập tăng chỉ việc nâng mức.

Hàm PMT trên bảng tính trả về số âm thì có sai không?

Không sai. Bảng tính quy ước tiền bỏ ra mang dấu âm, tiền nhận về mang dấu dương. Nếu muốn ra số dương, đặt dấu trừ trước số tiền đích trong hàm, hoặc bọc cả hàm trong hàm lấy giá trị tuyệt đối.

Có cần mở sổ hay tài khoản riêng cho quỹ học của con không?

Nên tách riêng khỏi tiền chi tiêu hằng ngày, dù là tài khoản riêng, sổ riêng hay một hũ riêng. Tiền nằm chung ví rất dễ bị tiêu lẹm. Cách tách và quy tắc rút được bàn kỹ ở bài về mở quỹ học riêng cho con.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138