TichSan.comTích Sản
Tích luỹ cho nhà, xe và việc lớn

Tiết kiệm mua nhà: tính số tiền cần có trước khi bắt đầu đi xem nhà

Cách cộng đủ số tiền cần có trước khi đi xem nhà: phần trả trước, thuế phí sang tên, sửa sang, chuyển nhà và quỹ dự phòng, kèm bảng ví dụ giả định.

Young Vietnamese couple seen from behind at a wooden kitchen table adding figures on a pocket calculator beside a small potted seedling, morning window light, green and warm gold tones

Số tiền cần có trước khi đi xem nhà không phải chỉ là phần trả trước, mà là tổng của năm khoản: tiền trả cho người bán, thuế phí giấy tờ, tiền sửa sang tối thiểu để dọn vào ở, chi phí chuyển nhà và một quỹ dự phòng vài tháng chi tiêu. Nhiều gia đình chỉ gom đủ khoản đầu tiên rồi mới phát hiện còn thiếu một phần đáng kể vào đúng tuần ký hợp đồng.

Bài này chỉ đi vào phép tính: cộng từng khoản thế nào, khoản nào hay bị quên, lấy tỷ lệ giả định ra sao khi chưa biết căn cụ thể, và cách biến tổng số đó thành con số mục tiêu để bắt đầu tích luỹ. Mọi giá nhà, tỷ lệ phí trong bài là ví dụ giả định số tròn; con số thật của bạn phụ thuộc căn nhà, nơi chốn và quy định đang áp dụng lúc giao dịch.

Vì sao phải có con số trước khi đi xem nhà

Đi xem nhà khi chưa có con số giống như đi chợ mà không biết trong ví có bao nhiêu. Người môi giới, người bán và cả họ hàng đi cùng đều sẽ nói về căn nhà: hướng, tầng, hàng xóm, đường vào. Hiếm ai hỏi bạn câu quan trọng nhất là sau khi trả hết các khoản, gia đình còn lại bao nhiêu để sống tháng tiếp theo. Câu đó chỉ trả lời được bằng phép tính làm ở nhà, lúc đầu óc còn tỉnh, chứ không phải ở phòng khách nhà người bán.

Có con số trước còn giúp bạn tự lọc. Nếu tổng tiền cần có cho một căn ở khu A vượt xa khả năng tích luỹ trong năm năm tới, bạn biết ngay mình nên xem khu khác, diện tích khác, hoặc chấp nhận lùi thời điểm. Việc lọc này tiết kiệm rất nhiều buổi cuối tuần và tránh được cảm giác hụt hẫng khi phải bỏ một căn đã ưng.

Cuối cùng, con số trước khi xem nhà chính là mục tiêu tiết kiệm. Không có nó, mỗi tháng để dành bao nhiêu chỉ là đoán. Có nó, bạn chia ngược ra được khoản góp hằng tháng, theo dõi được tiến độ, và biết khi nào mình thật sự sẵn sàng. Cách tính khoản góp từ mục tiêu được trình bày kỹ ở bài về hàm PMT trong danh mục đặt mục tiêu của trang; ở đây tập trung vào việc tìm ra mục tiêu cho đúng.

Năm khoản cộng thành số tiền cần có

Bảng dưới đây dùng một căn nhà giả định giá hai tỷ đồng để minh hoạ. Tỷ lệ của từng khoản là mức giả định cho dễ tính, không phải mức phí thật; khi có căn cụ thể, bạn thay bằng số đã hỏi được.

KhoảnCách ướcVí dụ giả định
Phần trả trước cho người bánPhần giá nhà bạn tự trả bằng tiền mặt600 triệu (30% giá nhà)
Thuế, phí, giấy tờTra mức hiện hành; khi chưa có căn, ước một tỷ lệ nhỏ của giá40 triệu (giả định 2%)
Sửa sang tối thiểu, đồ thiết yếuNhững việc phải làm trước khi dọn vào100 triệu (giả định 5%)
Chuyển nhà, đặt cọc dịch vụXe chuyển đồ, lắp mạng, điện nước sang tên10 triệu
Quỹ dự phòng sau khi muaBa đến sáu tháng chi tiêu của gia đình90 triệu (6 tháng × 15 triệu)
Tổng cần cóCộng cả năm dòng840 triệu

Điều đáng chú ý là tổng số lớn hơn phần trả trước khoảng 40%. Nếu cả nhà chỉ nhắm vào con số 600 triệu thì vào ngày nhận nhà, túi tiền gần như trống và mọi khoản phát sinh sau đó đều phải vay mượn hoặc rút từ những quỹ khác như quỹ học của con. Đó chính là kịch bản mà phép cộng năm khoản muốn tránh.

Những khoản hay bị quên khi cộng

Thuế phí và giấy tờ. Mua nhà có lệ phí trước bạ, phí công chứng, phí cấp giấy, có khi thêm phí dịch vụ nếu nhờ người làm hộ. Ai chịu khoản nào do hai bên thoả thuận trong hợp đồng. Tỷ lệ và mức phí thay đổi theo quy định từng thời kỳ, nên khi có căn cụ thể, hãy tra văn bản đang áp dụng hoặc hỏi văn phòng công chứng, đừng dùng con số nghe kể từ vài năm trước.

Sửa sang tối thiểu. Căn hộ bàn giao thô, nhà cũ thấm dột, hệ thống điện đã xuống cấp: những việc này không thể chờ. Hãy tách khoản "phải làm trước khi ở" ra khỏi khoản "muốn làm cho đẹp". Chỉ khoản thứ nhất được đưa vào số tiền cần có; khoản thứ hai để thành một mục tiêu riêng, tích luỹ sau khi đã dọn vào.

Chi phí chuyển nhà và đồ thiết yếu. Nghe thì nhỏ, nhưng rèm cửa, đèn, khoá cửa mới, bình nóng lạnh, một chiếc tủ lạnh thay cái đã cũ cộng lại có thể thành vài chục triệu. Nhiều nhà mua xong mới phát hiện kích thước cửa sổ khác hẳn nhà cũ, rèm cũ không dùng được.

Quỹ dự phòng. Đây là khoản bị cắt nhiều nhất vì người ta nghĩ "đã có nhà rồi, còn lo gì". Thực tế tháng đầu ở nhà mới thường tốn hơn bình thường, và nếu có khoản vay thì kỳ trả đầu tiên đến rất nhanh. Giữ nguyên quỹ dự phòng sau khi giao dịch là cách để ngôi nhà không biến thành gánh nặng ngay năm đầu.

Tính tổng số tiền cần có theo từng bước

Khi chưa có căn cụ thể, bạn vẫn tính được một con số đủ dùng để lập kế hoạch. Thứ tự dưới đây giúp tránh việc đếm trùng hoặc bỏ sót.

  1. Chọn một mức giá nhà tham chiếu: lấy giá chào bán của vài căn cùng khu, cùng diện tích bạn nhắm đến, rồi chọn mức ở giữa. Ghi rõ đây là giá tham chiếu tại thời điểm tính.
  2. Quyết định phần tự trả: là tỷ lệ trên giá nhà mà gia đình muốn trả bằng tiền mặt. Phần còn lại, nếu có, lấy từ đâu là quyết định riêng của gia đình và cần một phép tính khả năng trả riêng; trang này không bàn chuyện vay.
  3. Ước thuế phí giấy tờ bằng một tỷ lệ giả định, rồi ghi chú "cần tra mức hiện hành" để khi có căn thật thì thay ngay.
  4. Liệt kê việc sửa sang bắt buộc theo kiểu nhà bạn nhắm: căn hộ mới, căn hộ cũ hay nhà đất cũ. Mỗi kiểu có danh sách khác nhau.
  5. Cộng chi phí chuyển nhà, đồ thiết yếu, rồi cộng quỹ dự phòng bằng số tháng chi tiêu bạn thấy yên tâm.
  6. Cộng tất cả lại, làm tròn lên một bậc. Con số làm tròn lên là mục tiêu tiết kiệm.

Làm tròn lên không phải là bi quan mà là chừa chỗ cho những thứ chưa nghĩ tới. Một gia đình tính ra 812 triệu mà ghi mục tiêu 850 triệu sẽ bớt căng thẳng hơn nhiều so với gia đình ghi đúng 812 rồi thiếu vài triệu vào phút chót.

Biến tổng số thành mục tiêu tiết kiệm theo tháng

Có tổng số rồi, trừ đi phần đã có sẵn. Nếu gia đình đang có 200 triệu dành riêng cho việc mua nhà, khoảng cách còn lại với mục tiêu 840 triệu là 640 triệu. Đây mới là con số cần chia ra theo thời gian. Đừng tính cả quỹ dự phòng khẩn cấp hiện tại vào phần đã có, vì quỹ đó đang làm việc của nó và vẫn phải còn nguyên khi mua nhà.

Tiếp theo, chọn một thời hạn bạn tin là làm được, ví dụ năm năm, tức 60 tháng. Chia thẳng 640 triệu cho 60 được khoảng 10,7 triệu mỗi tháng nếu không tính tiền lãi. Nếu tiền góp được gửi ở nơi có lãi, giả định 5% một năm, khoản góp cần thiết giảm xuống khoảng 8,6 triệu mỗi tháng nhờ phần sinh lời của số dư 200 triệu ban đầu và các khoản góp. Bảng tính làm được phép này bằng hàm PMT với số dư ban đầu là giá trị hiện tại.

Nếu khoản góp ra quá sức, có ba nút để vặn: kéo dài thời hạn, hạ mức nhà tham chiếu, hoặc tăng phần thu nhập dành cho mục tiêu này. Vặn nút nào là lựa chọn của gia đình, nhưng nên vặn trên giấy trước, đừng để đến lúc đứng trước căn nhà mới phải quyết vội.

Sai lầm hay gặp khi tính tiền mua nhà

Lấy giá chào bán làm giá chốt. Giá chào thường cao hơn giá giao dịch, nhưng cũng có khi khu bạn thích tăng giá trong lúc bạn đang để dành. Dùng một mức tham chiếu và cập nhật mỗi năm, phần điều chỉnh theo giá nhà tăng có bài riêng trong danh mục này.

Đếm tiền mừng, tiền cha mẹ hứa cho là tiền đã có. Khoản hứa chưa nằm trong tài khoản thì chưa phải nguồn chắc. Hãy ghi nó vào cột "có thể có" và lập kế hoạch như thể nó không đến; nếu đến, bạn về đích sớm hơn.

Dùng hết quỹ dự phòng cho phần trả trước. Đây là cách nhanh nhất để mua được nhà và cũng là cách nhanh nhất để mắc kẹt khi có người ốm hay mất việc trong năm đầu.

Quên thời điểm cần tiền. Tiền đặt cọc, tiền thanh toán đợt một, tiền thuế phí rơi vào những ngày khác nhau. Tổng đủ mà không rút kịp thì vẫn là thiếu. Phần giữ tiền chờ mua nhà để rút đúng lúc được bàn ở bài riêng.

Khi nào cần tính lại con số

Con số cần có không đứng yên. Nên mở lại phép tính ít nhất mỗi năm một lần, và ngay khi có một trong các thay đổi sau: gia đình có thêm người, đổi khu vực muốn ở, thu nhập thay đổi rõ rệt, hoặc mặt bằng giá ở khu tham chiếu dịch chuyển nhiều. Mỗi lần tính lại, giữ bản cũ để so; nhìn thấy mục tiêu dịch chuyển thế nào qua các năm giúp cả nhà hiểu vì sao cần điều chỉnh khoản góp.

Khi bắt đầu đi xem nhà thật, hãy mang theo bảng năm khoản và điền con số thật của từng căn vào cột bên cạnh. Căn nào làm tổng vượt mục tiêu quá xa thì dù đẹp đến mấy cũng cần cân nhắc lại. Quyết định cuối cùng vẫn là của gia đình bạn; phép tính chỉ giúp quyết định ấy được đưa ra khi đã nhìn rõ toàn bộ số tiền phải bỏ ra.

Câu hỏi thường gặp

Tiết kiệm mua nhà thì cần có bao nhiêu phần trăm giá nhà?

Không có tỷ lệ chung cho mọi nhà. Cách làm là cộng phần tự trả cho người bán với thuế phí, sửa sang tối thiểu, chi phí chuyển nhà và quỹ dự phòng. Trong ví dụ giả định của bài, tổng số này lớn hơn phần trả trước khoảng 40%.

Chưa chọn được căn cụ thể thì tính tiền mua nhà thế nào?

Lấy giá chào của vài căn cùng khu, cùng diện tích bạn nhắm để ra một mức tham chiếu, rồi ước các khoản phụ bằng tỷ lệ giả định. Khi có căn thật, thay từng dòng bằng số đã hỏi được và tính lại tổng.

Có nên tính tiền cha mẹ hứa cho vào số tiền mua nhà không?

Nên ghi riêng ở cột "có thể có" và lập kế hoạch như thể khoản đó không đến. Nếu nhận được thật, gia đình về đích sớm hơn; nếu không, kế hoạch vẫn đứng vững mà không phải vay mượn gấp.

Quỹ dự phòng có phải dùng để trả tiền mua nhà không?

Không nên. Quỹ dự phòng cần còn nguyên sau khi giao dịch để lo những việc bất ngờ của năm đầu ở nhà mới. Số tiền mua nhà là một mục tiêu riêng, cộng thêm quỹ dự phòng vào tổng chứ không lấy quỹ đó ra bù.

Thuế phí khi mua nhà lấy số ở đâu cho đúng?

Mức thuế, lệ phí và phí công chứng thay đổi theo quy định từng thời kỳ. Khi lập kế hoạch có thể ước bằng tỷ lệ giả định, nhưng trước khi ký cần tra văn bản đang áp dụng hoặc hỏi văn phòng công chứng nơi giao dịch.

Bao lâu thì nên tính lại số tiền mua nhà cần có?

Ít nhất mỗi năm một lần, và ngay khi gia đình đổi khu muốn ở, thu nhập thay đổi rõ rệt, có thêm thành viên hoặc giá ở khu tham chiếu dịch chuyển nhiều. Giữ bản tính cũ để so sẽ thấy rõ vì sao khoản góp phải chỉnh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138