TichSan.comTích Sản
Tích luỹ cho nhà, xe và việc lớn

Lập quỹ theo mùa cho chuyến du lịch gia đình và những ngày về quê ăn Tết

Cách lập quỹ theo mùa cho chuyến du lịch hè và những ngày về quê ăn Tết: liệt kê khoản chi, đếm số tháng tới ngày cần tiền, chia đều và tổng kết sau mỗi mùa.

Vietnamese family of four seen from behind waiting on a quiet train platform at dawn with travel bags and a basket of fruit, mist and soft golden light, calm green tones

Quỹ theo mùa là khoản để riêng từng tháng cho những việc chắc chắn đến mỗi năm, như chuyến du lịch hè và những ngày về quê ăn Tết: cộng tổng chi phí dự kiến, đếm số tháng còn lại đến ngày cần tiền, chia đều ra và chuyển vào một chỗ riêng. Ví dụ giả định, Tết cần 30 triệu và chuyến đi hè cần 24 triệu, gia đình góp khoảng 4,5 triệu mỗi tháng là đủ cả hai mà không phải rút quỹ khác.

Hai khoản này không lớn bằng tiền mua nhà, nhưng lại là thủ phạm thường gặp khiến quỹ lớn bị lẹm. Cứ đến tháng Chạp là nhiều nhà rút một phần quỹ mua nhà "tạm dùng rồi bù", và phần bù hiếm khi đến. Bài này chỉ bàn cách lập quỹ cho đúng; con số trong bài là giả định, mỗi gia đình một mức tuỳ quê xa gần và thói quen đi lại.

Vì sao khoản chi theo mùa cần quỹ riêng

Tết và kỳ nghỉ hè có một điểm lạ: ai cũng biết chắc nó sẽ đến, biết gần đúng ngày, vậy mà năm nào cũng có nhiều nhà cảm thấy bị bất ngờ. Lý do là khoản chi này không xuất hiện trong ngân sách mười một tháng còn lại, nên người ta không để riêng cho nó. Đến tháng cần chi, tiền phải lấy từ lương tháng đó, và vì một tháng lương thường không đủ, phần thiếu bị rút từ quỹ khác.

Quỹ theo mùa xử lý chuyện này bằng một phép chia rất đơn giản: lấy khoản chi một lần trong năm, chia ra mười hai phần, mỗi tháng góp một phần. Đến ngày cần, tiền đã nằm sẵn. Không cần vay mượn, không cần rút quỹ mua nhà, không cần thẻ trả sau.

Lợi ích thứ hai ít người để ý: khi có quỹ riêng, gia đình nhìn thấy rõ mỗi năm mình chi cho Tết và du lịch bao nhiêu. Nhiều nhà ngạc nhiên khi cộng lại thấy hai khoản này lớn ngang hai tháng thu nhập. Có con số trong tay, việc quyết định chi nhiều hơn hay ít đi trở thành lựa chọn có ý thức, chứ không phải chuyện xảy ra rồi mới biết.

Liệt kê khoản chi về quê ăn Tết với ví dụ giả định

Ví dụ một gia đình bốn người sống ở thành phố, về quê bên nội mười ngày dịp Tết. Mỗi dòng là giả định số tròn; nhà bạn có thể thêm dòng, bớt dòng tuỳ phong tục và khoảng cách.

Khoản chiGợi ý cách ướcVí dụ giả định
Đi lại khứ hồiSố người nhân giá vé mùa Tết, hoặc xăng và phí đường nếu tự đi8 triệu
Quà biếu ông bà, họ hàngDanh sách người biếu nhân mức quen của nhà6 triệu
Lì xì đầu nămSố cháu, con nhỏ trong họ nhân mức mỗi phong bao5 triệu
Góp mâm cỗ, sắm sửa chungPhần nhà mình góp với gia đình lớn5 triệu
Đi lại, thăm hỏi ở quêThuê xe, xăng, quà nhỏ khi đi chúc Tết3 triệu
Dự phòngKhoảng 10% các dòng trên3 triệu
Tổng30 triệu

Nhiều nhà quên dòng sắm sửa ở chính nhà mình trước khi đi, như dọn dẹp, mua đồ Tết cho nhà ở thành phố. Nếu có, thêm một dòng riêng. Năm đầu dự trù có thể lệch nhiều; từ năm thứ hai, lấy số thực chi năm trước làm gốc sẽ sát hơn nhiều.

Ước chi phí chuyến du lịch gia đình

Đi lại. Vé máy bay, tàu, xe khách hoặc xăng và phí đường cho cả nhà, cả lượt đi và về. Đây thường là khoản lớn nhất và dao động mạnh nhất theo thời điểm đặt, nên ước ở mức trung bình chứ không lấy mức rẻ nhất từng thấy.

Chỗ ở. Số đêm nhân giá phòng hoặc giá nhà nghỉ cho cả gia đình. Mùa cao điểm hè giá khác mùa thấp điểm; ghi rõ mình ước theo mùa nào.

Ăn uống. Số ngày nhân mức chi một ngày cho cả nhà. Đi xa thường ăn ngoài nhiều hơn ở nhà, nên đừng lấy mức chi ăn uống thường ngày làm gốc.

Tham quan, vui chơi, mua quà. Vé vào cửa, thuê đồ bơi, thuyền, quà mang về cho người thân. Khoản này dễ phình nhất vì quyết định trong lúc đang vui; đặt trước một mức trần cho cả chuyến.

Dự phòng. Khoảng 10% tổng các khoản trên cho thuốc men, đổi vé, một bữa phát sinh. Với ví dụ giả định, gia đình bốn người đi năm ngày cộng tất cả được khoảng 24 triệu.

Chia ra từng tháng và giữ đúng nhịp

Khi đã có hai con số, việc còn lại là biến chúng thành khoản góp mỗi tháng. Cách làm thủ công dưới đây mất chừng mười lăm phút một năm.

  1. Ghi ngày cần tiền của từng quỹ. Tết thường cần từ tháng Chạp âm lịch; chuyến hè cần từ lúc đặt vé, có khi sớm hơn ngày đi vài tháng.
  2. Đếm số tháng từ bây giờ tới ngày cần tiền của mỗi quỹ. Nếu bắt đầu muộn, số tháng ít hơn mười hai và khoản góp cao hơn.
  3. Chia tổng của mỗi quỹ cho số tháng tương ứng. Với ví dụ đủ mười hai tháng: 30 triệu chia mười hai là 2,5 triệu, 24 triệu chia mười hai là 2 triệu, cộng 4,5 triệu mỗi tháng.
  4. Chuyển khoản góp vào một tài khoản hoặc một ngăn riêng ngay ngày nhận lương, cùng lúc với các mục tiêu khác.
  5. Sau mỗi mùa, chuyển phần dư (nếu có) sang mùa năm sau và ghi lại số thực chi để chỉnh dự trù.

Vì thời hạn chỉ dưới một năm, phần sinh lời của quỹ theo mùa gần như không đáng kể, nên tính chia thẳng là đủ. Điều cần quan tâm là tiền phải rút được đúng lúc, chứ không phải sinh lời bao nhiêu.

Tiền cần sớm hơn ngày đi

Một lỗi phổ biến là coi ngày khởi hành là ngày cần tiền. Thực tế, vé tàu xe dịp Tết và vé máy bay mùa hè thường phải mua sớm, có khi trước vài tháng, nếu không muốn trả giá cao hoặc hết chỗ. Đặt phòng cũng thường phải cọc trước. Vậy quỹ phải đủ phần đi lại và tiền cọc chỗ ở trước ngày đặt, không phải trước ngày đi.

Cách xử lý là tách quỹ du lịch thành hai mốc. Mốc một là ngày đặt vé và cọc phòng: phải đủ khoản đi lại cộng tiền cọc. Mốc hai là ngày đi: phải đủ phần còn lại. Với ví dụ chuyến hè 24 triệu, nếu đi lại và cọc phòng chiếm 12 triệu và phải đặt từ tháng Ba, thì sáu tháng đầu năm cần góp nhanh hơn những tháng sau.

Với Tết, mốc sớm là ngày mua vé về quê, thường rơi vào khoảng tháng Mười hoặc tháng Mười một dương lịch. Các khoản quà biếu, lì xì thì cần sát Tết. Nếu bắt đầu góp từ tháng Hai năm trước, mốc vé đến sau tám chín tháng góp, thường đã đủ. Nếu bắt đầu muộn, đưa phần vé lên trước trong lịch góp.

Một cách kiểm nhanh là vẽ hai đường trên cùng một bảng tính theo tháng: đường thứ nhất là số dư quỹ cộng dồn, đường thứ hai là số tiền cần đã chi tới tháng đó. Chỉ cần đường số dư luôn nằm trên đường cần chi là quỹ không bao giờ hụt giữa chừng. Tháng nào hai đường chạm nhau hoặc đường cần chi vượt lên, đó là tháng phải góp nhanh hơn hoặc dời ngày đặt vé. Phép kiểm này cũng dùng được cho mọi mục tiêu có nhiều mốc chi, từ quỹ cưới đến quỹ sửa nhà.

Một quỹ chung hay mỗi mùa một quỹ

Gia đình chỉ có một hai khoản theo mùa có thể gộp vào một quỹ chung, miễn có bảng ghi rõ phần nào cho Tết, phần nào cho chuyến hè. Gộp đơn giản hơn, ít tài khoản phải theo dõi. Nhược điểm là dễ lấy phần của Tết để chi thêm cho chuyến hè rồi tháng Chạp lại thiếu.

Gia đình có nhiều khoản theo mùa, như học phí đầu năm học, bảo hiểm xe, giỗ chạp, có thể tách mỗi khoản một ngăn. Nhiều nơi giữ tiền cho mở thêm ngăn phụ đặt tên riêng; nếu không, một bảng tính với mỗi quỹ một cột cũng đủ. Điều quan trọng là mỗi đồng trong quỹ đã có tên việc của nó.

Năm nào có thêm một chuyến lớn hơn bình thường, ví dụ đưa ông bà đi xa hoặc kỷ niệm ngày cưới, hãy lập nó thành một mục tiêu riêng có thời hạn riêng, không nhồi vào quỹ theo mùa hằng năm. Nhồi vào thì khoản góp hằng tháng phình to, năm sau khó quay về mức cũ, và quỹ theo mùa mất tính đều đặn vốn là lợi thế lớn nhất của nó.

Giữ quỹ theo mùa không lấn quỹ lớn

Đặt mức trần cho mỗi mùa. Quỹ có bao nhiêu thì chi bấy nhiêu. Nếu mùa này muốn đi xa hơn, quyết định từ đầu năm và tăng khoản góp, chứ không quyết khi đã đến nơi rồi rút quỹ khác bù vào.

Không cho quỹ lớn làm phương án dự phòng. Khi biết quỹ mua nhà nằm ngay đó, rất dễ nghĩ "thiếu thì lấy tạm". Hãy coi quỹ lớn như không tồn tại với các khoản theo mùa. Khoản dự phòng 10% trong mỗi quỹ mùa là để thay vai trò đó.

Tổng kết sau mỗi mùa. Sau Tết và sau chuyến đi, dành mười phút ghi số thực chi từng dòng cạnh số dự trù. Hai ba năm như vậy, dự trù của gia đình sẽ sát đến mức hầu như không còn hụt.

Nói trước với cả nhà. Trẻ lớn và người lớn trong nhà biết chuyến đi có mức trần bao nhiêu thì việc chọn chỗ ăn, chỗ chơi dễ hơn nhiều. Quỹ theo mùa là việc chung, không phải việc riêng của người giữ tiền.

Câu hỏi thường gặp

Nên bắt đầu để dành tiền Tết từ tháng nào?

Bắt đầu ngay sau Tết năm trước là nhẹ nhất vì có đủ mười hai tháng để chia. Bắt đầu muộn vẫn được, chỉ cần chia tổng dự trù cho số tháng còn lại và đưa phần tiền vé tàu xe lên trước vì vé thường phải mua sớm.

Tiền về quê ăn Tết gồm những khoản nào?

Thường gồm đi lại khứ hồi, quà biếu ông bà và họ hàng, lì xì, phần góp mâm cỗ và sắm sửa chung, chi phí đi lại thăm hỏi ở quê và một khoản dự phòng. Mỗi nhà thêm bớt tuỳ phong tục, khoảng cách và số người trong họ.

Quỹ du lịch gia đình nên để bao nhiêu mỗi tháng?

Lấy tổng chi phí chuyến đi dự kiến chia cho số tháng tới ngày đặt vé và ngày đi. Với ví dụ giả định chuyến hè 24 triệu chia đều mười hai tháng là 2 triệu mỗi tháng; nếu phải đặt vé sớm thì các tháng đầu góp nhanh hơn.

Có nên gộp quỹ Tết và quỹ du lịch làm một không?

Gộp được nếu có bảng ghi rõ phần của từng mùa, nhưng dễ lấy phần của Tết bù cho chuyến hè rồi cuối năm thiếu. Gia đình có nhiều khoản theo mùa thường tách mỗi khoản một ngăn để mỗi đồng có tên việc riêng.

Quỹ theo mùa có cần gửi ở nơi có lãi không?

Với thời hạn dưới một năm và số tiền không lớn, phần lãi gần như không đáng kể. Điều quan trọng hơn là rút được đúng lúc cần, nhất là lúc phải mua vé và cọc chỗ ở. Tính chia thẳng không lãi là đủ cho kế hoạch.

Chi vượt quỹ theo mùa thì xử lý thế nào?

Ghi rõ phần vượt và bù trong vài tháng sau như một mục tiêu nhỏ có hạn, thay vì rút quỹ mua nhà hay quỹ học. Năm sau tăng dự trù dòng bị vượt dựa trên số thực chi, để không lặp lại.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138