TichSan.comTích Sản
Tình huống tích sản thường gặp

Con đi làm xa muốn tích luỹ giúp cha mẹ: góp thế nào cho rõ ràng

Muốn tích luỹ giúp cha mẹ, hỏi cha mẹ cần gì và đang có gì trước, tách tiền sinh hoạt khỏi quỹ sức khoẻ, anh chị em góp theo tỷ lệ và ghi sổ rõ ràng mỗi quý.

An elderly Vietnamese couple seen from behind sitting on the porch of a rural house beside a rice field at dusk, a teapot and two cups on a bamboo tray

Muốn tích luỹ giúp cha mẹ khi đi làm xa, việc đầu tiên là hỏi cha mẹ cần gì và đang có gì, rồi tách hai khoản: tiền sinh hoạt gửi đều mỗi tháng và một quỹ riêng cho sức khoẻ, việc lớn của cha mẹ. Nếu có anh chị em cùng góp, thống nhất tỷ lệ theo thu nhập, một người giữ sổ, mọi khoản vào ra ghi rõ và báo lại mỗi quý. Rõ ràng ngay từ đầu giúp tránh cả hai chuyện hay gặp: cha mẹ ngại tiêu tiền con gửi, và anh chị em hiểu lầm nhau về ai góp bao nhiêu.

Đây là tình huống của rất nhiều người con đi làm ở thành phố, khu công nghiệp hay nước ngoài, mỗi tháng gửi về một phần lương. Bài này đi qua cách hỏi cha mẹ, cách giữ quỹ, cách anh chị em cùng góp, cách cân với mục tiêu của chính mình và cách bảo vệ cha mẹ khỏi những lời mời lừa đảo. Con số trong bài là giả định.

Hỏi cha mẹ trước khi góp

Nhiều người con gửi tiền về theo cảm tính: tháng dư nhiều gửi nhiều, tháng ít gửi ít, và không biết cha mẹ dùng vào đâu, có đủ không. Cha mẹ thì ngại nói thiếu, sợ con lo. Một cuộc nói chuyện thẳng thắn, lúc về quê hoặc qua cuộc gọi dài, giúp cả hai bên nhẹ lòng. Câu hỏi không phải "bố mẹ cần bao nhiêu" mà là đi qua từng khoản cụ thể.

Hỏi về chi tiêu hằng tháng: tiền chợ, điện nước, thuốc men thường xuyên, hiếu hỉ trong làng xóm. Hỏi về những gì cha mẹ đang có: lương hưu nếu có, khoản dành dụm, thu nhập từ ruộng vườn, chăn nuôi. Hỏi về những việc lớn sắp tới: sửa mái nhà, làm lại nhà vệ sinh cho dễ đi, khám mắt, chữa răng. Và hỏi về những lo lắng: cha mẹ sợ nhất điều gì về tiền khi già.

Câu trả lời cho câu cuối thường bất ngờ. Nhiều cha mẹ không lo thiếu tiền ăn mà lo ốm nằm một chỗ làm phiền con cháu, hoặc lo không có tiền đi đám cưới, đám ma trong họ cho đúng lễ. Biết nỗi lo thật, con mới góp đúng chỗ. Một khoản quỹ sức khoẻ được nói rõ là "để dành riêng cho bố mẹ khi ốm" thường làm cha mẹ yên tâm hơn nhiều so với số tiền gửi về hằng tháng.

Hai khoản nên tách: tiền sinh hoạt và quỹ dự phòng

Gộp chung hai khoản thì quỹ dự phòng hay bị tiêu dần vào sinh hoạt mà không ai để ý. Tách ra giúp mỗi khoản làm đúng việc của nó.

Tiền sinh hoạtQuỹ sức khoẻ, việc lớn
Mục đíchBù phần chi tiêu hằng tháng còn thiếuỐm đau, nằm viện, sửa nhà, việc hiếu hỉ lớn
Cách gópGửi đều một ngày cố định mỗi thángGóp đều vào một chỗ riêng, không rút cho sinh hoạt
Ai giữCha mẹ giữ và tiêuTuỳ thống nhất: cha mẹ, một người con, hoặc tài khoản đứng tên cha mẹ
Bao nhiêu (giả định)Theo khoản thiếu sau khi trừ lương hưu, thu nhập của cha mẹMục tiêu ví dụ một đến hai năm chi tiêu của cha mẹ
Ghi chépKhông cần báo cáo, là tiền của cha mẹGhi rõ mỗi lần góp, mỗi lần rút và lý do

Với tiền sinh hoạt, đừng đòi cha mẹ báo cáo chi tiêu. Đó là tiền đã cho, và việc phải giải trình làm cha mẹ thấy mình như người đi xin. Với quỹ sức khoẻ, ghi chép rõ ràng lại là điều tốt cho mọi người, nhất là khi có nhiều anh chị em cùng góp.

Anh chị em cùng góp: tỷ lệ, sổ ghi và người giữ

Khi có nhiều người con, chuyện góp cho cha mẹ dễ thành nguồn mâu thuẫn: người góp nhiều thấy thiệt, người ở gần thấy mình gánh việc chăm sóc mà không được ghi nhận, người ở xa thấy bị trách là chỉ gửi tiền. Cách giảm mâu thuẫn là thống nhất trước bằng con số, ghi lên giấy, ai cũng đọc được.

Một cách hay dùng là góp theo tỷ lệ thu nhập thay vì chia đều. Ví dụ giả định: ba anh chị em thu nhập 25, 15 và 10 triệu, cùng góp 8% thu nhập, mỗi tháng lần lượt 2, 1,2 và 0,8 triệu, tổng 4 triệu. Người ở gần chăm sóc cha mẹ trực tiếp có thể được tính công bằng cách giảm phần góp tiền, nếu cả nhà đồng ý. Công chăm sóc là đóng góp thật, chỉ không hiện thành con số.

Chọn một người giữ sổ, thường là người cẩn thận nhất chứ không nhất thiết là người lớn nhất. Sổ ghi mỗi khoản vào, mỗi khoản ra, số dư, và mỗi quý gửi một ảnh chụp trang sổ vào nhóm chat của gia đình. Khoản rút lớn từ quỹ sức khoẻ, ví dụ trên một mức đã thống nhất, cần báo cả nhà trước khi rút, trừ trường hợp cấp cứu. Những luật nhỏ này nghe hơi cứng, nhưng chính chúng giữ cho tình anh em không bị tiền làm sứt mẻ.

Ước quỹ sức khoẻ cho cha mẹ

Không ai biết trước cha mẹ cần bao nhiêu cho sức khoẻ, nhưng có thể ước một mục tiêu ban đầu để bắt đầu góp. Ví dụ giả định cho cha mẹ chi tiêu khoảng 6 triệu mỗi tháng, có bảo hiểm y tế, mức sinh lời giả định 5% một năm.

Mục tiêu quỹ (giả định)Tương đươngGóp 4 triệu mỗi tháng thì mấtGóp 2 triệu mỗi tháng thì mất
72 triệuMột năm chi tiêu của cha mẹkhoảng 17 thángkhoảng 34 tháng
144 triệuHai năm chi tiêukhoảng 33 thángkhoảng 63 tháng
200 triệuHơn hai năm, dư cho một ca phẫu thuật lớnkhoảng 46 thángkhoảng 84 tháng

Bảo hiểm y tế là lớp đầu tiên và quan trọng nhất; kiểm tra thẻ của cha mẹ còn hạn, biết nơi đăng ký khám ban đầu và các quyền lợi theo quy định hiện hành. Quỹ sức khoẻ là lớp thứ hai, cho phần đồng chi trả, thuốc ngoài danh mục, người chăm sóc, đi lại khi điều trị xa nhà.

Khi quỹ đã đạt mục tiêu ban đầu, có thể giảm khoản góp, hoặc nâng mục tiêu nếu sức khoẻ cha mẹ có dấu hiệu cần chăm sóc nhiều hơn.

Khi cha mẹ ngại nhận hoặc không muốn con lo

Không ít cha mẹ từ chối tiền con gửi, hoặc nhận rồi cất đi không tiêu, gom lại để dành cho con hay cho cháu. Lý do thường là sợ làm khổ con, sợ mang tiếng sống nhờ, hoặc thói quen cả đời tằn tiện. Kết quả là con gửi tiền về mà cha mẹ vẫn ăn uống kham khổ, ốm vẫn cố chịu không đi khám.

Cách nói giúp cha mẹ dễ nhận hơn là gắn khoản tiền với một việc cụ thể thay vì đưa một khoản chung chung. Ví dụ: "Khoản này con gửi để bố mẹ đi khám mắt, làm lại răng cho mẹ", "Mỗi tháng con gửi tiền điện nước, bố mẹ khỏi phải lo khoản đó". Khi tiền có tên, cha mẹ thấy đó là việc con lo cho mình chứ không phải con cho tiền. Với quỹ sức khoẻ, cứ nói rõ đây là quỹ cả anh chị em cùng góp để phòng khi ốm, ai giữ cũng được, chỉ là để sẵn.

Nếu cha mẹ vẫn gom tiền con gửi để dành, đừng ép tiêu. Thay vào đó, hỏi xem khoản để dành ấy cha mẹ định dùng vào đâu, rồi cùng tính: nếu là để dành cho cháu, con kể rằng việc học của cháu đã có quỹ riêng; nếu là để dành phòng khi ốm, đó chính là quỹ sức khoẻ, có thể gộp vào cho rõ ràng. Khi cha mẹ thấy mọi lo lắng của mình đã có chỗ được lo, cha mẹ sẽ thoải mái hơn với tiền sinh hoạt hằng tháng.

Giúp cha mẹ mà không bỏ quên tương lai của mình

Tuổi già của mình rồi cũng đến. Người con dồn hết cho cha mẹ mà không có quỹ đệm, không có quỹ tuổi già của riêng mình, sau này có thể lại thành gánh nặng cho con cái của họ. Thương cha mẹ đúng cách là không lặp lại vòng ấy.

Một tỷ lệ để không phải đắn đo mỗi tháng. Ví dụ giả định: 10% thu nhập cho cha mẹ, 15% cho quỹ của mình. Khi thu nhập tăng, cả hai phần tăng theo.

Ưu tiên lớp bảo vệ trước. Thứ tự hợp lý: quỹ đệm của mình, bảo hiểm y tế cho cha mẹ, tiền sinh hoạt cha mẹ còn thiếu, quỹ sức khoẻ cho cha mẹ, quỹ tuổi già của mình. Thứ tự này không phải xếp ai quan trọng hơn, mà để một biến cố của mình không kéo cả cha mẹ xuống theo.

Khi đã có gia đình riêng. Bàn với vợ hoặc chồng về khoản góp cho cha mẹ hai bên, đưa vào ngăn chi cố định của nhà mình. Rõ ràng từ đầu tránh được những so đo về sau.

Bảo vệ cha mẹ khỏi những lời mời lừa tiền

Người lớn tuổi có tiền dành dụm, ở nhà một mình, dễ tin người, là đối tượng bị nhắm tới nhiều. Con ở xa không thể canh mọi lúc, nhưng có thể dặn trước vài điều:

  • Không chuyển tiền theo cuộc gọi tự xưng cơ quan nhà nước, bệnh viện, ngân hàng. Cơ quan chức năng không yêu cầu chuyển tiền qua điện thoại.
  • Tin "con đang cấp cứu cần tiền gấp" thì gọi lại cho con hoặc cho người thân khác bằng số đã lưu sẵn trước khi làm gì.
  • Không đưa mã xác nhận, mật khẩu cho ai, kể cả người xưng là nhân viên.
  • Lời mời gửi tiền lãi cao, mua sản phẩm chữa bệnh giá cao, tham gia hội nhóm đóng tiền nhận quà thì chờ hỏi con trước.
  • Đặt một mức chuyển tiền lớn phải gọi con trước, coi đó là luật chung của nhà chứ không phải con không tin cha mẹ.
  • Nếu đã lỡ chuyển, báo ngay cho ngân hàng của mình và công an nơi cư trú, càng sớm càng tốt.

Nói những điều này nhẹ nhàng, như chuyện chung của nhiều nhà chứ không phải nghi ngờ cha mẹ. Kể một câu chuyện có thật trong làng xóm thường hiệu quả hơn một danh sách dặn dò. Và gọi về thường xuyên, vì người già ít bị lừa nhất là người có con cháu hay hỏi han.

Câu hỏi thường gặp

Đi làm xa nên gửi tiền cho cha mẹ bao nhiêu mỗi tháng?

Không có con số chung. Hỏi cha mẹ chi tiêu hằng tháng, trừ đi lương hưu và thu nhập cha mẹ đang có, phần thiếu là mức tiền sinh hoạt nên gửi. Ngoài ra tách riêng một quỹ sức khoẻ cho cha mẹ, góp theo tỷ lệ thu nhập của mình.

Có nên lập quỹ riêng cho cha mẹ khi ốm đau không?

Nên tách quỹ sức khoẻ khỏi tiền sinh hoạt để quỹ không bị tiêu dần vào chi tiêu hằng ngày. Mục tiêu ban đầu có thể là một đến hai năm chi tiêu của cha mẹ, bổ sung cho bảo hiểm y tế, và ghi rõ mỗi lần góp, mỗi lần rút.

Anh chị em góp tiền nuôi cha mẹ chia thế nào cho công bằng?

Góp theo tỷ lệ thu nhập thường công bằng hơn chia đều. Người ở gần chăm sóc trực tiếp có thể được tính công nếu cả nhà đồng ý. Chọn một người giữ sổ, ghi mọi khoản vào ra và gửi cả nhà xem mỗi quý.

Có nên bắt cha mẹ báo cáo tiền con gửi về đã tiêu vào đâu không?

Với tiền sinh hoạt thì không nên, vì đó là tiền đã cho và việc giải trình làm cha mẹ khó xử. Với quỹ sức khoẻ có nhiều anh chị em cùng góp, ghi chép rõ ràng lại có ích cho mọi người.

Giúp cha mẹ nhiều thì lấy đâu tích luỹ cho bản thân?

Đặt một tỷ lệ cố định cho cha mẹ và một tỷ lệ cho quỹ của mình, tăng cả hai khi thu nhập tăng. Giữ quỹ đệm và quỹ tuổi già của riêng mình để sau này không thành gánh nặng cho con cái.

Làm sao giúp cha mẹ ở quê tránh bị lừa chuyển tiền?

Dặn cha mẹ không chuyển tiền theo cuộc gọi tự xưng cơ quan hay ngân hàng, gọi lại cho con khi nghe tin người nhà cần tiền gấp, không đưa mã xác nhận cho ai, và đặt luật gọi con trước mỗi khoản chuyển lớn. Gọi về thường xuyên cũng là một cách bảo vệ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138