TichSan.comTích Sản
Tình huống tích sản thường gặp

Cần tiền gấp khi quỹ tích luỹ chưa đủ: thứ tự rút để ít hụt mục tiêu nhất

Cần tiền gấp thì rút quỹ đệm trước, rồi quỹ có mục tiêu dời được, tiền sắp đáo hạn, cuối cùng mới đụng quỹ dài hạn; sau đó tính lại kế hoạch bù.

A Vietnamese woman seen from behind standing at a hospital corridor window at dusk, holding a small cloth purse in both hands, muted blue light

Khi cần tiền gấp mà quỹ tích luỹ chưa đủ, thứ tự rút giúp ít hụt mục tiêu nhất thường là: quỹ đệm trước, rồi đến quỹ của những mục tiêu có thể dời ngày, tiếp theo là khoản tiền gửi sắp đáo hạn, sau nữa là khoản phải rút trước hạn chịu mất lãi, và quỹ dài hạn như quỹ tuổi già để cuối cùng. Rút xong thì ngồi tính lại kế hoạch bù ngay, đừng để khoản hụt nằm đó không ai nhắc.

Trước khi rút, có một bước hay bị bỏ qua: xác định khoản cần thật sự là bao nhiêu và cần vào lúc nào. Nhiều khoản gấp thật ra có thể trả làm nhiều đợt, hoặc một phần đã có bảo hiểm chi trả. Bài này đi qua từng bước, kèm phép tính cái giá của việc rút trước hạn và cách bù lại. Con số trong bài là giả định, bài không khuyên vay.

Trước khi rút: khoản cần thật sự là bao nhiêu, cần lúc nào

Cái gấp làm người ta muốn gom ngay một cục tiền lớn nhất có thể cho yên tâm. Nhưng rút dư ra nghĩa là phá quỹ nhiều hơn mức cần. Bước đầu tiên là hỏi rõ: chi phí ước tính bao nhiêu, phải đóng ngay hay đóng theo đợt, phần nào có bảo hiểm y tế hay bảo hiểm khác chi trả, phần nào có thể chậm vài tuần.

Ví dụ giả định: người nhà nhập viện, chi phí ước 60 triệu. Hỏi kỹ thì tạm ứng ban đầu 20 triệu, phần còn lại thanh toán khi ra viện, bảo hiểm y tế dự kiến chi trả một phần. Khoản cần ngay chỉ còn 20 triệu, khoản cần trong ba tuần khoảng 25 triệu sau khi trừ phần bảo hiểm ước tính. Từ 60 triệu xuống 45 triệu, chia hai mốc, đã giảm rất nhiều áp lực phải rút trước hạn.

Cũng nên phân loại mức độ gấp. Khoản không thể dời như chữa bệnh, khắc phục sự cố an toàn trong nhà là loại một. Khoản gấp nhưng thương lượng được thời hạn như học phí, tiền sửa nhà là loại hai. Khoản cảm thấy gấp nhưng thật ra là cơ hội mua sắm, cơ hội góp vốn, thường không nên rút quỹ cho nó. Chỉ loại một và loại hai mới đi vào thứ tự rút dưới đây.

Thứ tự rút và cái giá của từng nguồn

Mỗi nguồn tiền có một cái giá khi rút: mất lãi, lùi mục tiêu hoặc mất phần lợi lâu dài. Thứ tự dưới đây xếp từ nguồn rẻ nhất đến nguồn đắt nhất về mặt kế hoạch.

Thứ tựNguồnCái giá khi rútGhi chú
1Quỹ đệm, quỹ dự phòngGần như không mất gìQuỹ này sinh ra để dùng đúng lúc này
2Quỹ của mục tiêu dời được (du lịch, đổi đồ)Mục tiêu lùi vài thángBàn trong nhà, đồng ý lùi mốc
3Tiền gửi sắp đáo hạnMất ít lãi nếu chờ được vài ngàyXem ngày đáo hạn trước khi rút
4Tiền gửi phải rút trước hạnMất phần lớn lãi của kỳHỏi có rút được một phần không
5Quỹ trung hạn (nhà, học của con)Mục tiêu lớn bị lùi, phải góp bùTính lại bằng hàm PMT ngay sau khi rút
6Quỹ tuổi già, quỹ dài hạnMất cả phần lãi kép nhiều năm sauChỉ khi các nguồn trên đã hết

Lý do quỹ tuổi già đứng cuối nằm ở lãi kép. Ví dụ giả định: rút 50 triệu khỏi quỹ dài hạn còn hai mươi năm nữa mới dùng, mức sinh lời giả định 6% một năm. Khoản 50 triệu đó nếu để nguyên sẽ thành khoảng 160 triệu sau hai mươi năm. Cái giá thật của việc rút là 160 triệu ở tuổi già, không phải 50 triệu hôm nay.

Tính cái giá của việc rút tiền gửi trước hạn

Nhiều nơi trả lãi rất thấp, gần như lãi không kỳ hạn, cho khoản tiền gửi rút trước ngày đáo hạn. Điều khoản cụ thể khác nhau, nên đọc lại giấy tờ hoặc hỏi nơi bạn gửi. Để ước nhanh, lấy số tiền nhân với chênh lệch giữa lãi kỳ hạn và lãi khi rút trước hạn, nhân với phần thời gian đã gửi.

Ví dụ giả định: khoản 100 triệu gửi kỳ 12 tháng lãi 6% một năm, đã gửi được 9 tháng. Nếu chờ đủ hạn, tiền lãi là 6 triệu. Nếu rút ngay với lãi giả định 0,5% một năm cho 9 tháng, tiền lãi chỉ khoảng 375 nghìn. Rút trước hạn mất khoảng 5,6 triệu tiền lãi. Nếu khoản cần chỉ là 30 triệu và nơi gửi cho rút một phần, phần còn lại vẫn giữ được lãi theo điều khoản, mức mất sẽ nhỏ hơn nhiều.

Con số 5,6 triệu cần được đặt cạnh lựa chọn khác. Nếu chờ thêm ba tháng là đáo hạn mà khoản chi thương lượng được thời hạn, chờ là lựa chọn rẻ nhất. Nếu không chờ được, mất 5,6 triệu tiền lãi vẫn rẻ hơn rất nhiều so với vay nóng một khoản tương đương ở lãi cao trong vài tháng. Thói quen chia tiền gửi thành nhiều khoản nhỏ, đáo hạn lệch nhau, giúp lần sau chỉ phải phá một khoản nhỏ thay vì cả cục.

Đừng giữ quỹ nguyên bằng cách vay nóng

Vì sao nhiều người làm vậy. Tiếc công góp bao năm, không muốn thấy số dư quỹ giảm, nên vay một khoản ngắn hạn để "khỏi phá quỹ". Cảm giác thì đỡ, nhưng con số thường ngược lại.

So lãi hai bên. Quỹ của bạn sinh lời giả định 6% một năm. Khoản vay nóng, vay qua ứng dụng không rõ nguồn gốc, hay quẹt thẻ rồi không trả kịp có lãi thật cao gấp nhiều lần. Giữ 50 triệu trong quỹ để đi vay 50 triệu lãi cao là trả lãi cao để nhận lãi thấp.

Rủi ro không nằm trên giấy. Vay nóng kéo theo phí phạt, áp lực đòi nợ và nguy cơ lộ thông tin cá nhân. Những thứ đó không xuất hiện trong phép tính lãi nhưng rất đắt.

Khi nào thì cân nhắc khác. Nếu khoản cần rất ngắn, ví dụ chỉ vài tuần là có thu nhập về, và quỹ đang nằm trong khoản tiền gửi sắp đáo hạn, thì thương lượng thời hạn với bên cần thanh toán thường là cách tốt hơn cả vay lẫn rút. Quyết định cuối cùng là của gia đình bạn, dựa trên con số đầy đủ.

Sau khi rút: tính lại kế hoạch bù

Khoản đã rút để lại một lỗ trong mục tiêu. Có ba cách lấp, và nên chọn ngay trong tuần, khi mọi người còn nhớ rõ vì sao phải rút. Ví dụ giả định: quỹ nhà mục tiêu 600 triệu sau 5 năm, đang góp 9 triệu mỗi tháng, giữa chừng rút 60 triệu, mức sinh lời giả định 6% một năm.

Cách bùLàm thế nàoKết quả ước (giả định)
Tăng khoản gópGiữ mốc 5 năm, góp thêm mỗi thángThêm khoảng 1,2–1,4 triệu mỗi tháng nếu rút trong năm đầu, trên 2 triệu nếu rút ở năm thứ ba
Lùi mốcGiữ khoản góp 9 triệu, chấp nhận đến đích muộn hơnLùi khoảng 6 đến 8 tháng
Kết hợpGóp thêm một ít và lùi vài thángNhẹ cho dòng tiền, không lùi quá xa
Dùng khoản không đềuDồn tiền thưởng, thu nhập thêm vào quỹTuỳ khoản thưởng, có thể lấp trong một hai năm

Ghi lựa chọn vào sổ theo dõi mục tiêu, kèm ngày rút và lý do. Lần mở sổ sau, bạn biết vì sao con số lệch, và không ai trong nhà phải đoán. Nếu khoản rút từ quỹ đệm, ưu tiên đầu tiên là nạp lại quỹ đệm trước khi góp tiếp vào các mục tiêu khác.

Nói chuyện trong nhà khi phải rút quỹ

Rút quỹ thường đi kèm cảm giác có lỗi, nhất là với người giữ sổ tích sản của gia đình. Có người giấu, tự rút rồi định lặng lẽ bù sau. Cách đó hay hỏng: người kia phát hiện ra con số lệch, và chuyện tiền thành chuyện lòng tin. Dù khoản rút nhỏ, nên nói rõ trong nhà: rút bao nhiêu, từ ngăn nào, vì việc gì, và kế hoạch bù ra sao.

Một cuộc nói chuyện ngắn có thể đi theo ba câu. Câu thứ nhất là việc gì đã xảy ra và cần bao nhiêu. Câu thứ hai là đã rút từ đâu theo thứ tự nào, vì sao không rút ngăn khác. Câu thứ ba là đề xuất bù: tăng góp bao nhiêu hay lùi mục tiêu bao lâu. Khi cả nhà thấy có kế hoạch bù, nỗi lo giảm hẳn và không ai thấy mục tiêu của mình bị gạt đi.

Nếu người cần tiền gấp là người thân ngoài nhà, như anh chị em hay họ hàng, việc bàn càng cần hơn. Quyết trước một mức có thể giúp mà không đụng tới quỹ dài hạn, coi đó là khoản giúp đỡ, và nói rõ với nhau từ đầu. Giúp người thân là việc tốt, nhưng giúp bằng quỹ tuổi già của chính mình thì sau này có thể lại thành gánh nặng cho con cái. Phép tính và lời nói rõ ràng giữ được cả tiền lẫn tình cảm.

Chuẩn bị để lần sau đỡ phải phá quỹ

Cần tiền gấp sẽ còn xảy ra. Một vài thay đổi nhỏ trong cách giữ tiền làm lần sau nhẹ hơn nhiều:

  • Quỹ đệm đủ ba đến sáu tháng chi tiêu, tách riêng, không dùng cho mục tiêu nào khác.
  • Tiền gửi chia nhiều khoản nhỏ, đáo hạn lệch nhau, để mỗi lần chỉ phải phá một khoản.
  • Bảo hiểm y tế cho mọi người trong nhà, còn hạn, biết rõ nơi đăng ký khám ban đầu.
  • Mỗi mục tiêu một ngăn có tên, để khi rút biết rõ đang lùi mục tiêu nào.
  • Một danh sách viết sẵn thứ tự rút dán trong sổ tích sản, để lúc rối không phải nghĩ lại từ đầu.
  • Cha mẹ già có quỹ riêng nếu được, vì chi phí sức khoẻ của người lớn tuổi là nguồn "gấp" thường gặp nhất.

Rút quỹ khi cần không phải thất bại. Quỹ tích luỹ tồn tại để gia đình đi qua những lúc như vậy mà không phải vay lãi cao. Thất bại thật là rút xong rồi bỏ kế hoạch luôn. Tính lại, chọn cách bù, và tiếp tục góp từ tháng sau.

Câu hỏi thường gặp

Cần tiền gấp thì nên rút quỹ nào trước?

Thường rút quỹ đệm hay quỹ dự phòng trước, rồi đến quỹ của những mục tiêu dời được, tiền gửi sắp đáo hạn, sau đó mới đến khoản phải rút trước hạn. Quỹ tuổi già và quỹ dài hạn để cuối cùng vì cái giá thật của việc rút là phần lãi kép mất đi trong nhiều năm.

Rút tiền gửi trước hạn thì mất bao nhiêu?

Tuỳ điều khoản của nơi bạn gửi. Nhiều nơi chỉ trả lãi rất thấp cho thời gian đã gửi khi rút trước hạn. Ước nhanh bằng cách nhân số tiền với chênh lệch lãi và phần thời gian đã gửi, rồi hỏi xem có rút được một phần không để giảm phần mất.

Có nên vay để khỏi phải phá quỹ tiết kiệm không?

Về con số, giữ quỹ sinh lời thấp để đi vay khoản lãi cao thường là lỗ. Vay nóng còn kéo theo phí phạt và áp lực đòi nợ. Rút quỹ đúng thứ tự rồi tính lại kế hoạch bù thường rẻ hơn, nhưng quyết định là của gia đình dựa trên con số đầy đủ.

Rút quỹ rồi thì bù lại thế nào?

Có ba cách: tăng khoản góp để giữ mốc cũ, giữ khoản góp và lùi mốc, hoặc kết hợp cả hai. Dùng hàm PMT hoặc NPER trên bảng tính để ra con số cụ thể, và chọn cách bù ngay trong tuần rút tiền.

Làm sao biết khoản cần gấp thật sự là bao nhiêu?

Hỏi rõ chi phí ước tính, khoản nào phải đóng ngay, khoản nào đóng theo đợt, phần nào có bảo hiểm chi trả. Nhiều khoản gấp sau khi hỏi kỹ nhỏ hơn và chia được thành nhiều mốc, nhờ đó bớt phải rút trước hạn.

Làm thế nào để lần sau không phải phá quỹ dài hạn?

Giữ quỹ đệm đủ ba đến sáu tháng chi tiêu, chia tiền gửi thành nhiều khoản đáo hạn lệch nhau, có bảo hiểm y tế cho cả nhà và viết sẵn thứ tự rút trong sổ. Khi đó việc gấp thường chỉ đụng đến quỹ đệm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138