TichSan.comTích Sản
Thói quen góp đều mỗi tháng

Góp đều từng tháng hay dồn một lần lớn: so kết quả tích luỹ sau nhiều năm

Có sẵn một khoản thì gửi một lần sinh lời nhiều hơn; chưa có thì góp đều thắng việc ngồi chờ gom đủ. Bảng so ba cách bằng ví dụ giả định và điều kiện từng cách.

Top-down view of two clear glass jars on a linen tablecloth, one holding a single thick roll of banknotes, the other filled with many small folded notes, soft daylight

Nếu đã có sẵn một khoản tiền trong tay, đưa cả khoản vào quỹ ngay một lần cho kết quả lớn hơn chia nhỏ ra góp dần, vì tiền nằm trong quỹ lâu hơn nên lãi kép làm việc lâu hơn; còn nếu tiền đến từ thu nhập hằng tháng, góp đều từng tháng tốt hơn hẳn việc giữ lại chờ gom đủ rồi mới gửi. Câu hỏi "góp đều hay dồn một lần" vì vậy thực chất là hai câu hỏi khác nhau, tuỳ tiền đang ở dạng nào.

Ví dụ giả định, sinh lời 5% một năm: có sẵn 120 triệu gửi ngay một lần, sau 10 năm thành khoảng 195 triệu. Góp 1 triệu mỗi tháng, cùng tổng 120 triệu gốc, sau 10 năm được khoảng 155 triệu. Giữ tiền mặt ở nhà chờ đủ 120 triệu mới gửi thì cuối năm thứ mười vẫn chỉ có 120 triệu. Các con số đều là giả định để minh hoạ phép tính, không phải lời khuyên chọn kênh.

Ba cách, cùng 120 triệu gốc: bảng so sau 10 năm

Để so cho công bằng, cả ba cách đều bỏ vào tổng cộng 120 triệu tiền gốc trong 10 năm, mức sinh lời giả định 5% một năm.

Cách làmTiền vào quỹ khi nàoQuỹ sau 10 năm (giả định)Phần lãi
Dồn một lần ngay từ đầu120 triệu ở tháng đầu tiênkhoảng 195 triệukhoảng 75 triệu
Góp đều mỗi tháng1 triệu cuối mỗi tháng, 120 thángkhoảng 155 triệukhoảng 35 triệu
Gom tiền mặt cả năm, gửi cuối năm12 triệu cuối mỗi năm, 10 lầnkhoảng 151 triệukhoảng 31 triệu
Chờ đủ 120 triệu mới gửiKhông gửi gì trong 10 năm120 triệu0

Hàng đầu thắng rõ vì toàn bộ 120 triệu nằm trong quỹ trọn mười năm. Ở cách góp đều, đồng góp tháng đầu nằm gần mười năm, nhưng đồng góp tháng cuối chỉ nằm vài ngày; tính bình quân, tiền chỉ ở trong quỹ khoảng một nửa thời gian.

Hàng thứ ba cho thấy một điều ít người để ý: gom tiền mặt cả năm rồi mới gửi thua góp từng tháng khoảng 4 triệu sau mười năm, chưa kể rủi ro tiền mặt ở nhà bị tiêu bớt. Hàng cuối là cái giá của việc chờ đủ: không có phần lãi nào cả.

Trên bảng tính, gõ =FV(5%;10;0;-120) cho hàng đầu và =FV(5%/12;120;-1) cho hàng thứ hai để tự kiểm.

Vì sao đa số người đi làm thực ra không có lựa chọn dồn một lần

Bảng trên dễ khiến người đọc nghĩ dồn một lần luôn tốt hơn. Nhưng cách đó chỉ áp dụng được khi tiền đã có sẵn trong tay. Phần lớn người đi làm nhận tiền theo tháng, nên lựa chọn thật sự của họ không phải giữa hàng một và hàng hai, mà giữa hàng hai và hàng bốn: góp ngay khi có, hay giữ lại chờ đủ một khoản tròn.

Giữ lại chờ đủ nghe hợp lý vì người ta thích con số tròn, thích mở một sổ to thay vì nhiều sổ nhỏ. Vấn đề là tiền giữ lại trong ví hoặc trong tài khoản chi tiêu rất khó sống sót qua nhiều tháng. Mỗi lần có việc, khoản đang gom là thứ dễ lấy nhất.

Vì vậy với thu nhập hằng tháng, kết luận khá rõ: góp ngay trong tháng nhận được, dù là khoản nhỏ. Nếu nơi giữ quỹ đòi một mức tối thiểu mới mở được kỳ mới, vẫn nên chuyển tiền ngay sang một chỗ riêng tách khỏi chi tiêu, rồi đủ mức thì chuyển tiếp. Điều quan trọng là tiền rời khỏi tầm tay ngay, không nằm chờ trong ví.

Khi có sẵn một khoản lớn: những điều cần xét trước khi dồn

Khoản đó có phải tiền nhàn rỗi thật không. Tiền thừa kế, tiền bán đất, tiền bồi thường, tiền thưởng lớn là những khoản hay xuất hiện một lần. Trước khi dồn vào quỹ dài hạn, trừ ra phần cần cho quỹ dự phòng và những khoản sẽ phải chi trong một hai năm tới. Phép tính lãi kép chỉ đúng khi tiền không bị rút giữa chừng.

Có khoản nợ nào lãi cao hơn mức sinh lời giả định không. Nếu có, phép tính đơn giản thường cho thấy trả bớt nợ trước là có lợi hơn. Bài này không khuyên vay hay khuyên kênh cụ thể, chỉ đặt hai con số cạnh nhau.

Tâm lý khi khoản lớn đi xuống. Với những nơi giữ tiền có giá trị lên xuống, dồn cả khoản lớn vào một thời điểm khiến nhiều người hoảng khi giá trị giảm ngay sau đó. Một số người chọn chia khoản lớn ra đưa vào trong vài tháng để dễ ngủ hơn, dù về lý thuyết thường thiệt một chút. Đây là đánh đổi giữa con số và sự yên tâm, mỗi nhà tự cân nhắc.

Đã đọc kỹ điều kiện rút chưa. Một khoản lớn khoá vào kỳ hạn dài mà cần rút trước hạn thì phần lãi có thể bị cắt nhiều. Đọc điều kiện rút và hỏi trực tiếp nơi giữ tiền trước khi quyết.

Kết hợp hai cách: góp đều làm nền, dồn thêm khi có khoản bất thường

Phần lớn các gia đình tích sản đều đặn không chọn hẳn một bên. Họ dùng góp đều mỗi tháng làm nền, vì đó là dòng tiền chắc chắn có và tạo thói quen. Rồi mỗi khi có khoản bất thường như thưởng, tiền làm thêm, tiền bán món đồ cũ, họ dồn thêm một phần vào quỹ ngay trong tuần nhận được.

Ví dụ giả định: góp 1 triệu mỗi tháng, cộng thêm 10 triệu mỗi năm từ tiền thưởng dồn vào cuối năm. Sau 10 năm, phần góp đều được khoảng 155 triệu, phần dồn thêm được khoảng 126 triệu, tổng khoảng 281 triệu với 220 triệu tiền gốc. Cả hai cách cùng chạy, mỗi cách làm đúng việc của mình: góp đều giữ nhịp, dồn một lần tận dụng những khoản lớn bất ngờ.

Điều cần tránh là để khoản bất thường nằm lâu trong tài khoản chi tiêu với ý định sẽ tính sau. Kinh nghiệm chung của nhiều người là sau hai tuần, khoản thưởng đã được chia nhỏ vào những thứ không định mua. Quyết định phần dồn vào quỹ nên làm ngay trong tuần tiền về.

Những hiểu lầm hay gặp khi so hai cách

Cuộc tranh luận góp đều hay dồn một lần hay bị kéo lệch bởi vài hiểu lầm. Gỡ được chúng thì lựa chọn trở nên đơn giản hơn nhiều.

  • "Góp đều luôn an toàn hơn." Với nơi giữ tiền có lãi cố định, góp đều không an toàn hơn, chỉ là ít lãi hơn vì tiền vào muộn. Lợi thế an toàn của góp đều chỉ có ý nghĩa ở những nơi giá trị lên xuống, và ngay cả khi đó cũng không phải lúc nào cũng thắng.
  • "Dồn một lần thì không cần thói quen." Một khoản lớn rồi cũng hết. Không có thói quen góp đều, quỹ sẽ đứng yên sau lần dồn đó, và lãi kép chỉ làm việc trên một số gốc cố định.
  • "Khoản nhỏ thì đợi gom cho tròn." Như bảng đầu bài cho thấy, gom tiền mặt cả năm mới gửi đã thua góp hằng tháng; chờ lâu hơn thì thua nhiều hơn, chưa kể khả năng bị tiêu mất.
  • "Cứ chọn cách cho lãi cao nhất trên giấy." Cách cho con số đẹp nhất mà gia đình không duy trì được thì kết quả thật là con số thấp nhất. Cách tốt nhất là cách làm được đều trong nhiều năm.

Nói gọn: có sẵn tiền thì đừng chia vụn khi không cần, chưa có sẵn thì đừng chờ. Hai cách không đối đầu nhau mà bổ sung cho nhau.

Tự làm phép so cho nhà mình trên bảng tính

Mỗi nhà có con số riêng. Năm bước dưới đây giúp tự lập bảng so trong khoảng mười lăm phút.

  1. Ô A1 ghi mức sinh lời giả định một năm, ví dụ 5%. Ô A2 ghi số năm, ví dụ 10.
  2. Ô A3 ghi khoản có sẵn muốn dồn một lần. Ô B3 gõ =FV(A1;A2;0;-A3) để ra giá trị sau số năm đã chọn.
  3. Ô A4 ghi khoản góp mỗi tháng. Ô B4 gõ =FV(A1/12;A2*12;-A4) để ra giá trị của cách góp đều.
  4. Ô A5 ghi tổng tiền gốc của từng cách để so cùng một nền: =A3 và =A4*12*A2.
  5. Đổi lần lượt mức sinh lời giả định xuống 3% rồi lên 7% để thấy khoảng chênh co giãn thế nào. Mức càng thấp, khoảng cách giữa hai cách càng hẹp.

Bước cuối là phần nhiều người bỏ qua nhưng đáng làm nhất. Nó cho thấy lợi thế của dồn một lần phụ thuộc rất nhiều vào mức sinh lời giả định, và khi giả định thận trọng thì khoảng cách không lớn như cảm giác ban đầu.

Một ví dụ giả định: khoản tiền bán xe cũ và lương hằng tháng

Anh Tùng ở Hải Phòng vừa bán chiếc xe máy cũ được 30 triệu đồng, trong khi vẫn đang góp đều 1,5 triệu mỗi tháng từ lương. Câu hỏi của anh là nên đưa ngay 30 triệu vào quỹ hay chia thành mỗi tháng thêm một khoản nhỏ cho đều.

Đặt hai phương án cạnh nhau với mức sinh lời giả định 5% một năm trong 10 năm. Đưa 30 triệu vào ngay, phần này thành khoảng 49 triệu. Chia 30 triệu ra mỗi tháng thêm 250 nghìn trong 10 năm, phần này chỉ được khoảng 39 triệu, chưa kể 30 triệu nằm chờ trong tài khoản chi tiêu rất dễ bị dùng vào việc khác. Chênh lệch khoảng 10 triệu đến hoàn toàn từ việc tiền vào quỹ sớm hay muộn.

Nhưng trước khi dồn, anh Tùng trừ ra 10 triệu bù vào quỹ dự phòng vốn đang mỏng sau đợt sửa nhà, chỉ đưa 20 triệu vào quỹ tích sản dài hạn. Khoản góp 1,5 triệu mỗi tháng vẫn giữ nguyên. Cách xử lý này thể hiện đúng tinh thần của bài: khoản có sẵn thì đưa vào ngay phần thật sự nhàn rỗi, còn dòng thu nhập hằng tháng thì cứ góp đều như cũ. Hai việc chạy song song, không việc nào thay được việc nào.

Câu hỏi thường gặp

Có 50 triệu tiền nhàn rỗi thì nên gửi hết một lần hay chia ra?

Về phép tính thuần, với nơi giữ tiền lãi cố định, gửi một lần cho kết quả lớn hơn vì tiền nằm lâu hơn. Trước khi quyết, trừ ra phần cần cho dự phòng và các khoản chi gần, rồi đọc kỹ điều kiện rút trước hạn của nơi định gửi.

Góp đều hằng tháng có phải là cách bình quân giá không?

Góp đều vào nơi có giá trị lên xuống thì có hiệu ứng bình quân giá: lúc giá thấp mua được nhiều phần hơn. Với nơi giữ tiền lãi cố định thì không có hiệu ứng đó, góp đều chỉ đơn giản là tiền vào quỹ theo nhịp thu nhập.

Vì sao gom tiền mặt cả năm rồi gửi lại thua góp từng tháng?

Vì trong thời gian gom, tiền nằm yên không sinh lời. Tiền góp tháng một phải chờ mười một tháng mới vào quỹ, mất phần lãi của mười một tháng đó. Cộng nhiều năm, phần mất này thành một khoản đáng kể, chưa kể rủi ro bị tiêu bớt.

Nếu nơi gửi yêu cầu số tiền tối thiểu thì góp đều thế nào?

Chuyển khoản góp hằng tháng sang một tài khoản riêng tách khỏi chi tiêu ngay khi có lương, đủ mức tối thiểu thì chuyển tiếp vào nơi giữ quỹ. Như vậy tiền vẫn rời khỏi tầm tay ngay dù chưa vào được kỳ mới.

Dồn một lần rồi có cần góp đều nữa không?

Nên có. Khoản dồn một lần là một cú hích, còn góp đều là động cơ chạy lâu dài. Không có phần góp đều, quỹ chỉ lớn theo lãi của khoản gốc cố định và dễ chững lại sau vài năm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138