TichSan.comTích Sản
Thói quen góp đều mỗi tháng

Dồn những khoản cắt được vào quỹ: cà phê, ăn ngoài, gói cước thừa

Cắt chi tiêu mà không chuyển khoản tiết kiệm vào quỹ thì tiền sẽ tan vào chỗ khác. Cách tìm khoản cắt được, chuyển ngay phần vừa không tiêu và phép tính sau nhiều năm.

Close-up of a ceramic coffee cup turned upside down on its saucer next to a lunchbox and a few coins on a sunlit café-style table at home, warm muted tones

Cắt được một khoản chi chỉ trở thành tích sản khi số tiền vừa không tiêu được chuyển ngay vào quỹ; nếu để nguyên trong ví hay tài khoản chi tiêu, khoản đó gần như luôn bị dùng vào việc khác trong cùng tháng và cuối tháng không còn dấu vết. Vì vậy cách làm hiệu quả gồm hai nửa: tìm khoản cắt được mà không làm cuộc sống tệ đi, và gắn mỗi lần cắt với một lần chuyển tiền cụ thể.

Ví dụ giả định: bớt cà phê mua ngoài, mang cơm vài ngày một tuần, bỏ một gói cước và một dịch vụ đăng ký không dùng, cộng lại khoảng 1 triệu đồng mỗi tháng. Chuyển đều vào quỹ, sinh lời giả định 5% một năm, sau 5 năm được khoảng 68 triệu, sau 10 năm khoảng 155 triệu. Giá cả và mức sinh lời trong bài là giả định số tròn.

Vì sao cắt chi tiêu thường không làm quỹ lớn thêm

Nhiều người đã từng quyết tâm bỏ cà phê ngoài, tự pha ở nhà cả tháng, rồi cuối tháng nhìn tài khoản thấy không khác gì tháng trước. Không phải vì phép tính sai, mà vì khoản tiết kiệm được không có chỗ đi. Nó nằm lại trong tài khoản chi tiêu, và tiền trong tài khoản chi tiêu có xu hướng được tiêu hết.

Có một hiện tượng quen thuộc: khi cảm thấy mình vừa tiết kiệm được, người ta dễ cho phép mình một khoản chi khác như phần thưởng. Bỏ cà phê cả tuần, cuối tuần đi ăn một bữa ngon hơn thường lệ. Khoản cắt được và khoản thưởng triệt tiêu nhau.

Điểm mấu chốt là phải biến khoản không tiêu thành một hành động có thật: một lần chuyển tiền, một tờ tiền bỏ vào hộp. Khi đó số tiền rời khỏi tầm tay ngay lúc quyết định không tiêu, không còn cơ hội bị tiêu vào chỗ khác. Nhiều người gọi đây là "trả cho quỹ thay vì trả cho quán": mỗi lần định mua mà quyết định không mua, chuyển đúng số tiền đó vào quỹ.

Những khoản hay cắt được: ước theo giá giả định

Bảng dưới đây liệt kê các nhóm khoản nhỏ mà nhiều gia đình thấy cắt được mà không ảnh hưởng nhiều. Giá là giả định số tròn; mỗi nhà thay bằng con số của mình.

KhoảnCách cắtƯớc tiết kiệm mỗi tháng (giả định)
Cà phê mua ngoàiTự pha ở nhà ba ngày mỗi tuần thay vì mua cả năm ngàykhoảng 300 nghìn
Ăn trưa ngoàiMang cơm hai ngày mỗi tuầnkhoảng 300 nghìn
Gói cước điện thoại thừaĐổi xuống gói dung lượng sát mức dùng thậtkhoảng 100 nghìn
Dịch vụ đăng ký không dùngHuỷ những gói xem phim, nghe nhạc, lưu trữ ít mởkhoảng 150 nghìn
Đồ uống, đồ ăn vặt giao tận nơiGom thành một lần mỗi tuần thay vì vài lầnkhoảng 150 nghìn
Tổngkhoảng 1 triệu

Không cần cắt hết. Chọn hai ba khoản cắt được dễ nhất, làm thử một tháng. Mục tiêu không phải sống khắc khổ mà là bỏ những khoản chi đã thành thói quen nhưng không thật sự mang lại niềm vui tương xứng.

Những khoản cố định như gói cước và dịch vụ đăng ký là nơi nên bắt đầu: cắt một lần là tiết kiệm mãi, không cần ý chí mỗi ngày như chuyện cà phê.

Gắn mỗi lần cắt với một lần chuyển

Đây là nửa quan trọng hơn. Ba cách dưới đây hợp với ba kiểu người khác nhau; chọn một cách và giữ nguyên ít nhất ba tháng.

  1. Chuyển ngay từng lần. Mỗi sáng tự pha cà phê thay vì mua, chuyển ngay số tiền một ly vào quỹ. Hợp với người thích thấy kết quả tức thì, nhưng nhiều lần chuyển lặt vặt.
  2. Đếm và chuyển cuối tuần. Ghi một vạch mỗi lần không mua, tối chủ nhật đếm vạch, nhân giá giả định, chuyển một lần. Hợp với đa số người.
  3. Chuyển cố định từ đầu tháng. Ước khoản sẽ cắt được, ví dụ 600 nghìn, chuyển ngay ngày lương cùng khoản góp chính. Sau đó tự giữ để không chi quá phần còn lại. Hợp với người đã quen trả cho mình trước.
  4. Với khoản cố định như gói cước: ngay tháng huỷ hoặc đổi gói, tăng lệnh trích tự động lên đúng bằng khoản tiết kiệm được. Cắt một lần, chuyển mãi.

Cách thứ tư là cách bền nhất, vì nó không cần nhớ gì nữa sau lần sửa lệnh đầu tiên. Nên bắt đầu từ đó, rồi mới tới các khoản cần ý chí hằng ngày.

Khoản nhỏ góp lâu thành bao nhiêu

Bảng tính khoản tiết kiệm từ việc cắt chi được chuyển đều mỗi tháng vào quỹ, mức sinh lời giả định 5% một năm.

Khoản cắt được mỗi thángSau 3 nămSau 5 nămSau 10 năm
300 nghìnkhoảng 11,6 triệukhoảng 20,4 triệukhoảng 46,6 triệu
600 nghìnkhoảng 23,3 triệukhoảng 40,8 triệukhoảng 93,2 triệu
1 triệukhoảng 38,8 triệukhoảng 68 triệukhoảng 155 triệu

Một ly cà phê mỗi ngày nhìn riêng thì nhỏ, nhưng cộng thành vài trăm nghìn mỗi tháng, góp mười năm thành vài chục triệu. Phép tính này không nhằm bảo ai bỏ cà phê, mà để mỗi người tự quyết với con số rõ ràng trước mặt: ly cà phê đó có đáng với mình bằng ngần ấy tiền trong tương lai không.

Kiểm bằng bảng tính: =FV(5%/12;120;-0,3) cho ra khoảng 46,6 triệu với khoản 300 nghìn mỗi tháng trong mười năm.

Cắt mà không khổ: giữ lại những gì đáng giá

Giữ khoản mang lại niềm vui thật. Ly cà phê sáng thứ bảy với bạn cũ khác với ly cà phê mua vội vì tiện. Cắt cái thứ hai, giữ cái thứ nhất. Cắt cả hai thì kế hoạch sẽ không sống được lâu.

Thay vì bỏ, giảm tần suất. Từ năm ngày xuống ba ngày dễ duy trì hơn từ năm xuống không. Tiết kiệm ít hơn nhưng giữ được nhiều năm thì tổng vẫn lớn hơn.

Không cắt khoản liên quan sức khoẻ và an toàn. Bữa ăn đủ chất, bảo dưỡng xe, khám định kỳ không phải nơi để tìm tiền cho quỹ. Cắt những thứ này thường dẫn đến khoản chi lớn hơn sau này.

Không so với người khác. Khoản người này thấy thừa, người kia thấy cần. Danh sách cắt là danh sách riêng của từng nhà, theo giá trị riêng của từng người.

Cho phép một tháng lơi. Tháng có dịp đặc biệt thì tạm bỏ quy tắc, tháng sau quay lại. Một tháng lơi có chủ ý tốt hơn tự trách rồi bỏ hẳn.

Rà lại mỗi sáu tháng: những khoản rò rỉ mới

Danh sách khoản cắt được không cố định. Sau vài tháng, những khoản chi mới tự len vào: một dịch vụ đăng ký dùng thử quên huỷ, một thói quen gọi đồ uống mới, một gói phụ thêm trên hoá đơn điện thoại. Chúng nhỏ nên không ai để ý, nhưng cộng lại có khi bằng chính khoản đã cắt được trước đó.

Mỗi sáu tháng, dành nửa giờ xem lại sao kê tài khoản chi tiêu, đánh dấu những khoản lặp lại hằng tháng. Với mỗi khoản, hỏi một câu: nếu hôm nay phải đăng ký lại từ đầu, có đăng ký không. Khoản nào trả lời không thì huỷ, và tăng lệnh góp vào quỹ đúng bằng số đó.

Buổi rà này hợp làm cùng buổi cập nhật bảng tích sản cuối quý, để hai việc nhắc nhau. Theo thời gian, danh sách những gì nhà mình thật sự cần trả tiền mỗi tháng trở nên ngắn gọn và rõ ràng hơn, và phần dồn vào quỹ lớn dần mà không phải hy sinh gì đáng kể.

Ví dụ giả định: một năm dồn khoản cắt được của chị Mai

Chị Mai làm nhân viên văn phòng ở Thành phố Hồ Chí Minh. Đầu năm, chị ngồi xem lại sao kê ba tháng gần nhất và nhận ra mỗi tháng trả cho bốn dịch vụ đăng ký, trong đó hai cái gần như không mở. Chị huỷ hai cái đó, đổi gói cước điện thoại xuống mức sát nhu cầu, và ngay hôm sau sửa lệnh trích tự động vào quỹ tăng thêm 250 nghìn mỗi tháng.

Với cà phê, chị không bỏ hẳn. Chị giữ ly cà phê sáng thứ hai và thứ sáu ở quán quen gần công ty, ba ngày còn lại tự pha mang theo. Mỗi ngày tự pha, chị đánh một vạch nhỏ trong sổ tay; tối chủ nhật đếm vạch và chuyển vào quỹ. Trung bình mỗi tháng thêm khoảng 300 nghìn.

Ăn trưa thì khó hơn. Tháng đầu chị mang cơm cả năm ngày rồi tuần thứ ba bỏ hẳn vì mệt. Tháng thứ hai chị hạ xuống hai ngày mỗi tuần và giữ được tới cuối năm, thêm khoảng 300 nghìn mỗi tháng.

Cuối năm, phần dồn từ các khoản cắt được là khoảng 10 triệu tiền gốc, chưa kể lãi. Chị nói điều thay đổi lớn nhất không phải con số mà là cảm giác: chị không thấy mình phải nhịn gì, chỉ thấy tiền thôi chảy vào những chỗ mình không để ý. Câu chuyện là giả định, nhưng nhịp làm của nó, bắt đầu từ khoản cố định, thử và hạ mức với khoản thói quen, rất gần với cách nhiều người đã làm được.

Những hiểu lầm hay gặp khi nói về cắt khoản nhỏ

Chuyện cắt khoản nhỏ để tích luỹ hay bị đẩy về hai thái cực: hoặc là phép màu, hoặc là vô nghĩa. Thực tế nằm ở giữa.

  • "Bỏ cà phê là giàu." Khoản nhỏ góp lâu có ý nghĩa, nhưng với phần lớn gia đình, khoản góp chính từ thu nhập mới là phần lớn của quỹ. Cắt khoản nhỏ là lớp thứ hai cộng thêm, không thay được việc trả cho mình trước.
  • "Khoản nhỏ thì cắt cũng chẳng được bao nhiêu." Bảng phía trên cho thấy vài trăm nghìn mỗi tháng góp mười năm thành vài chục triệu. Nhỏ từng lần, không nhỏ khi cộng lại.
  • "Cắt được thì tự nhiên sẽ dư." Như đã nói ở đầu bài, khoản không chuyển đi gần như luôn tan vào chỗ khác.
  • "Phải cắt hết mới có tác dụng." Cắt hai ba khoản dễ nhất và giữ được nhiều năm thường cho kết quả tốt hơn cắt hết rồi bỏ cuộc sau một tháng.

Đặt khoản cắt được vào đúng vị trí, một nguồn bổ sung đều đặn cho quỹ, giúp người góp không thất vọng vì kỳ vọng quá cao, cũng không bỏ qua một nguồn tích luỹ thật.

Câu hỏi thường gặp

Bỏ cà phê ngoài có thật sự giúp tiết kiệm được nhiều không?

Tuỳ số tiền và việc có chuyển khoản tiết kiệm vào quỹ hay không. Vài trăm nghìn mỗi tháng góp đều mười năm có thể thành vài chục triệu theo giả định lãi kép. Nhưng nếu không chuyển vào quỹ, khoản đó thường tan vào chi tiêu khác.

Cắt chi tiêu rồi mà cuối tháng vẫn không dư thì sao?

Thường vì khoản tiết kiệm được nằm lại trong tài khoản chi tiêu và bị dùng vào việc khác. Gắn mỗi lần cắt với một lần chuyển tiền cụ thể, hoặc tăng lệnh trích tự động đầu tháng, là cách giữ được khoản đó.

Nên bắt đầu cắt từ khoản nào trước?

Các khoản cố định như gói cước thừa, dịch vụ đăng ký ít dùng là chỗ nên bắt đầu. Cắt một lần là tiết kiệm mãi, không cần ý chí mỗi ngày. Sau đó mới tới các khoản thói quen như cà phê, ăn ngoài.

Có nên ghi lại mỗi lần không mua để tính tiền tiết kiệm không?

Có ích trong vài tháng đầu để thấy con số thật. Cách đơn giản là đánh một vạch mỗi lần không mua, cuối tuần đếm và chuyển. Khi đã quen, chuyển sang một khoản cố định đầu tháng cho đỡ công ghi chép.

Cắt chi tiêu quá nhiều có hại gì không?

Có. Cắt cả những khoản mang lại niềm vui thật hay liên quan sức khoẻ dễ dẫn đến mệt mỏi rồi bỏ hẳn kế hoạch, hoặc chi lớn hơn về sau. Nên giảm tần suất thay vì bỏ hẳn, và giữ lại những gì thật sự đáng giá.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138